Zapas kawy zawsze dobrze mieć pod ręką. Czy jednak warto kupować ulubione ziarna w dużych ilościach i przechowywać w domu? A może lepiej podzielić swoje zakupy i zaopatrywać się w ulubioną kawkę w małych paczkach, by ziarna nie traciły świeżości? A może jest sposób na to, by kawa nie zwietrzała zbyt szybko?
Jeśli nie masz pewności, jak obchodzić się z kawą, by jak najdłużej zachowała swoje właściwości smakowe i aromatyczne, to przychodzimy z pomocą i w kilku zdaniach wyjaśniamy.
Spis treści
- Związki aromatyczne w kawie
- Szklany słoik czy metalowa puszka na kawę?
- Czy należy przechowywać kawę w lodówce?
- Jak rozsądnie zaopatrywać się w kawę?
- Ziarno, czy kawa mielona?
- Jaka jest data ważności kawy?
- W skrócie – jak przechowywać kawę
- FAQ – najczęściej zadawane pytania
Związki aromatyczne w kawie
W trakcie wypalania kawy, zawiązują się w niej związki aromatyczne i lotne, które utleniają się wraz z upływem czasu. W pierwszym tygodniu po wypaleniu działa to na korzyść smaku naszego naparu, bowiem kawa bezpośrednio po wypaleniu poprzez bycie wysyconą dwutlenkiem węgla, który gromadzi się w strukturze ziarna w piecu, jest pusta w smaku, pektynowo słodka, a w nutach sensorycznych dominują te z kategorii "roasty".
Po 5-7 dniach, w przypadku kaw wypalonych pod filtr, a po 7-10 dniach przy kawach palonych ciemniej, czyli pod espresso, kawa utlenia się w optymalnym stopniu dla jej balansu w smaku i zapachu. Nuty wynikające z procesu palenia ustępują owocowości, kawa nabiera szlachetnej, owocowej kwasowości. Stłumiony smak i zapach zamienia się w aromat naprawdę intensywny i nasycony i w ogóle wszystko zaczyna wtedy grać.
Warto wówczas kawę pozostającą w oryginalnym opakowaniu, przepakować do szczelnego słoika lub pojemnika próżniowego i przechowywać w suchym, i zacienionym miejscu.
Świetnie sprawdzi się w tym przypadku nasz próżniowy pojemnik na kawę JAVA Coffee Vac, którego konstrukcja obejmuje dwustronny wentyl, który działa podobnie jak te stosowane w profesjonalnych opakowaniach na kawę. Wentyl ten skutecznie uwalnia naturalne gazy powstające podczas przechowywania kawy, jednocześnie blokując dostęp powietrza. Dzięki temu kawa dłużej zachowuje swoją świeżość, aromat oraz pełnię smaku.
Szklany słoik czy metalowa puszka na kawę?
Ładnie prezentujący się słoik na blacie to częsty wybór, ale kawie taka ekspozycja raczej nie służy. Szkło przepuszcza światło, a promieniowanie UV rozkłada związki aromatyczne w ziarnach szybciej niż normalny proces starzenia. Metalowe puszki mają z kolei tendencję do wchodzenia w reakcję z olejkami eterycznymi zawartymi w kawie, co przy dłuższym przechowywaniu może wpłynąć na smak naparu.
Jeśli zależy Ci na estetyce, wybierz nieprzezroczysty, szczelny pojemnik i trzymaj go w szafce, a nie na parapecie czy blacie wystawionym na słońce - sam pojemnik nie zrekompensuje światła i ciepła z otoczenia.
Czy należy przechowywać kawę w lodówce?
Trzymanie ziaren kawy w lodówce, to często podnoszona kwestia, ale czy ma jakieś faktyczne uzasadnienie? Wiele osób i tak trzyma tam kawę z przyzwyczajenia - wydaje się to logiczne, skoro w lodówce przechowujemy większość produktów spożywczych. W praktyce jednak działa to na niekorzyść kawy. Ziarna są porowate i łatwo wchłaniają wilgoć oraz obce zapachy z otoczenia - a w lodówce nie brakuje ani jednego, ani drugiego. Do tego każde wyjęcie opakowania powoduje różnicę temperatur, przez którą na ziarnach osadza się skropliny, a wilgoć przyspiesza utratę aromatu.
Z tego powodu otwartego opakowania kawy lepiej nie trzymać w lodówce. Jeśli już, to tylko szczelnie zamknięta paczka; na co dzień lepiej sprawdzi się sucha, zacieniona szafka, gdzie temperatura i wilgotność pozostają stabilne.
Jak rozsądnie zaopatrywać się w kawę?
Z czasem kawa wietrzeje, to zupełnie naturalne, nie da się na to nic poradzić. Nawet najlepsze opakowania próżniowe nie są w stanie całkowicie zahamować tego procesu. Dobrym pomysłem będzie kupowanie paczek kawy o gramaturze, co do której możemy przewidzieć, że zdążymy ją skonsumować, zanim ziarna stracą świeżość i najintensywniejszy aromat. Przede wszystkim z tego powodu kawa specialty jest sprzedawana w opakowaniach po 250 lub 500 g. Nie za dużych, nie za małych - takich w sam raz.
Sprawdź, kiedy warto jednak wybrać większe opakowanie. Przeczytaj na naszym blogu: Ile kaw można zaparzyć z 1 kg kawy ziarnistej?
Ziarno, czy kawa mielona?
Z tego samego powodu, gdy nie masz w domu młynka, warto jest mielić sobie w ulubionej kawiarni kawę w ziarnach przykładowo na 3 dni do przodu, nie więcej. Żeby zobrazować skalę powagi sytuacji, warto mieć na uwadze, że różnica w smaku naparu jest zauważalna w kawie już po piętnastu minutach po zmieleniu (!), niemniej, jeśli zadbamy o szczelność opakowania oraz nie będziemy wyciskali powietrza z oryginalnego opakowania kawy, które stanowi naturalną barierę ochronną przed wietrzeniem - wtedy kawa nadal będzie smakowała wyśmienicie, a różnice w stosunku do kawy świeżo zmielonej, zostaną ograniczone do minimum.
Alternatywnie zadbaj o dobry młynek - dzięki niemu zawsze zmielisz sobie kawę tuż przed parzeniem, bez kompromisów ;)
Zajrzyj także do artykułu: Grubość mielenia kawy a jej ostateczny smak.
Jaka jest data ważności kawy?
Na większości można znaleźć informację, że najlepiej spożyć kawę do dwunastu miesięcy od daty wypalenia. Jest to informacja, którą jesteśmy, jako palarnia, zobligowani do umieszczenia na paczce przez prawo europejskie.
W praktyce wygląda to tak, że ziarno będzie smakowało najlepiej od tygodnia do sześciu tygodni od daty palenia. Po tym czasie proporcjonalnie będzie spadała intensywność smaku i aromatu. Po pewnym czasie na pierwszy plan zaczną wysuwać się nuty drewniane i/lub papierowe, kawa będzie miała prostą słodycz i niskiej jakości, mało wyraźną kwasowość.
W skrócie – jak przechowywać kawę
- Trzymaj kawę w oryginalnym, szczelnym opakowaniu lub w nieprzezroczystym pojemniku próżniowym.
- Unikaj lodówki, zamrażarki i miejsc blisko źródeł ciepła.
- Trzymaj ziarna z dala od światła słonecznego.
- Miel możliwie krótko przed parzeniem.
- Kupuj tyle kawy, ile realnie wypijesz w ciągu kilku tygodni.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o przechowywanie kawy
Jak najlepiej przechowywać kawę w domu?
Najlepiej przechowywać kawę w szczelnie zamkniętym opakowaniu lub pojemniku, w suchym i zacienionym miejscu, z dala od wilgoci i intensywnych zapachów. Ograniczenie kontaktu z powietrzem pomaga dłużej zachować aromat ziaren, choć nie zatrzymuje całkowicie ich naturalnego wietrzenia.
Czy kawę można przechowywać w lodówce?
Można, ale tylko pod warunkiem bardzo szczelnego zamknięcia. Kawa łatwo przejmuje aromaty z otoczenia, dlatego w codziennym przechowywaniu wygodniejszym wyborem jest sucha, zacieniona szafka. Jeśli trafia do lodówki, powinna być dobrze odizolowana od żywności i obcych zapachów.
Czy kawa ziarnista dłużej zachowuje świeżość niż mielona?
Tak. Po zmieleniu kawa znacznie szybciej traci aromat, dlatego najlepiej mielić ją możliwie krótko przed parzeniem. Jeśli nie masz młynka, lepiej przygotować mniejszą porcję na kilka dni niż otwierać duży zapas zmielonej kawy na wiele tygodni.
Kiedy po wypaleniu kawa osiąga najlepszy smak?
Kawa potrzebuje kilku dni po paleniu, aby jej smak się ustabilizował. Dla kaw pod filtr dobrym punktem odniesienia jest około 5–7 dni od wypalenia, a dla espresso około 7–10 dni. W tym czasie z ziaren stopniowo uwalnia się nadmiar dwutlenku węgla, dzięki czemu ich profil staje się bardziej czytelny.
Ile kawy warto kupować jednorazowo?
Najlepiej kupować tyle, ile jesteś w stanie wypić, zanim ziarna wyraźnie stracą świeżość i aromat. Przy domowym parzeniu lepiej sprawdzają się mniejsze opakowania, np. 250 g, niż duży zapas otwarty przez wiele tygodni.
Czy pojemnik próżniowy całkowicie zatrzymuje wietrzenie kawy?
Nie. Pojemnik próżniowy ogranicza kontakt kawy z powietrzem i spowalnia utratę aromatu, ale nie zatrzymuje całkowicie procesu starzenia się ziaren. Nadal liczy się czas od wypalenia i to, jak szybko zużywasz otwarte opakowanie.
Jak długo kawa nadaje się do spożycia od daty palenia?
Na opakowaniu kawy możesz znaleźć termin spożycia wynoszący do około 12 miesięcy od daty palenia. Ale nie oznacza to, że przez cały ten czas kawa smakuje tak samo. Jej aromat i świeżość stopniowo słabną, dlatego z perspektywy smaku najlepiej nie odkładać otwartej paczki na długie miesiące.
Artykuł przygotował dla Ciebie Michał Żmuda, Trener JAVA University.
Zdjęcia: JAVA Coffee Roasters
Dowiedz się więcej o:
