Czy wiesz, że pyszny napój można przygotować nie tylko z ziaren kawy, ale także z… ich owoców? Cascara to wyjątkowy specjał z suszonej skórki owocu kawowca, który łączy w sobie cechy kawy i herbaty. Przez wiele lat traktowana jako odpad przy produkcji kawy, dziś zyskuje drugie życie w świecie specialty coffee. To orzeźwiający napar o intensywnie owocowym smaku i niskiej zawartości kofeiny, który pokochali kawosze szukający nowych wrażeń. Zapraszamy Cię do odkrycia wszystkiego, co warto wiedzieć o cascarze – dowiesz się, co to jest cascara, jak smakuje, jak ją parzyć na różne sposoby oraz jakie ma właściwości. Poznasz też ciekawostki z nią związane i podpowiedzi, gdzie kupić cascarę najwyższej jakości. Zanurz się z nami w aromatyczny świat cascary i przekonaj, czym zachwyca ten egzotyczny napój z owoców kawy!
Spis treści:
- Cascara – co to takiego? Pochodzenie i historia
- Jak smakuje cascara?
- Jak parzyć cascarę? Sposoby przygotowania
- Ile kofeiny ma cascara?
- Jakie właściwości ma cascara? Czy jest zdrowa?
- Gdzie kupić cascarę?
- FAQ – najczęściej zadawane pytania o cascarę
Cascara – co to takiego? Pochodzenie i historia
Cascara to termin pochodzący z języka hiszpańskiego, który oznacza dosłownie „skórkę” lub „łupinę”. W kontekście kawy cascara odnosi się do suszonej skórki i miąższu owocu kawowca, pozostających po oddzieleniu ziaren kawy. Innymi słowy, jest to wysuszony owoc kawy – zewnętrzna część wiśni kawowca, która otacza cenne ziarna. Przez długi czas łupiny te traktowano jako produkt uboczny obróbki i w wielu regionach uznawano je za odpad, wykorzystywany ewentualnie na kompost lub nawóz. Dopiero stosunkowo niedawno odkryto na nowo ich potencjał – okazało się, że z cascary można przyrządzić znakomity napój!
Historia cascary sięga odległych czasów i egzotycznych miejsc. Chociaż w Europie i Ameryce zainteresowanie nią pojawiło się dopiero w ostatnich latach, to w Jemenie, Etiopii czy Boliwii cascara znana jest od stuleci. W regionach tych tradycyjnie zaparzano suszone owoce kawowca i pito uzyskany napar na co dzień. Przykładowo w Jemenie napój z cascary zwany jest qishr i stanowi ważny element gościnności – podaje się go z przyprawami (imbirem, cynamonem, gałką muszkatołową) podczas spotkań towarzyskich. W Etiopii podobny napój nosi nazwę hashara. Co ciekawe, niektóre źródła sugerują, że picie cascary rozpoczęło się wcześniej niż klasycznej kawy – być może nasi przodkowie najpierw parzyli napar z całych owoców, zanim nauczyli się prażyć i mielić same ziarna.
Dziś cascara przeżywa swój renesans dzięki kulturze specialty coffee i ruchowi zero-waste. W dobie poszukiwania sposobów na redukcję odpadów, ponowne wykorzystanie owoców kawowca zamiast ich utylizacji to doskonały przykład upcyclingu. Zamiast marnować setki ton skórek kawowych, można przygotować z nich smaczny napar o ciekawym profilu sensorycznym.
Nasza palarnia JAVA Coffee Roasters od lat współpracuje z producentami cascary, dbając o to, aby ten niezwykły produkt trafiał do Was w najwyższej jakości. Cascara dostępna w naszej ofercie pochodzi m.in. z farm Finca Hartmann w Panamie, skąd pozyskujemy doskonale wysuszone owoce kawowca. Dzięki temu możecie spróbować cascary i przekonać się, jak fantastyczny napój krył się dotąd w cieniu klasycznej kawy.
Jak smakuje cascara?
Wiele osób zastanawia się, jak smakuje napar z cascary i czy przypomina on zwykłą kawę. Okazuje się, że cascara ani nie smakuje jak typowa kawa, ani jak tradycyjna herbata. W filiżance naparu z suszonych owoców kawowca znajdziemy bukiet smaków zbliżony raczej do owocowej herbaty lub kompotu z suszu. Dominują nuty owocowe – najczęściej można wyczuć wiśnie, śliwki, suszone jabłka, rodzynki czy żurawinę, czasem akcenty przypominające hibiskus, dziką różę albo miód. Napar z cascary ma przyjemną, delikatną kwasowość i naturalną słodycz.
Co ciekawe, profil smakowy cascary może różnić się w zależności od pochodzenia owoców i metody obróbki – podobnie jak w przypadku ziaren kawy, terroir oraz sposób suszenia wpływają na smak. Cascara z jednej farmy może mieć wyraźne nuty czerwonych owoców, podczas gdy inna zachwyci tonami tropikalnymi lub kwiatowymi. To sprawia, że degustacja różnych cascar (np. z Etiopii vs. z Ameryki Środkowej) bywa równie fascynująca, jak porównywanie różnych kaw single origin.
A czy cascara to kawa czy herbata? Trudno jednoznacznie to stwierdzić. Formalnie rzecz biorąc, cascara jest produktem kawy – powstaje z owoców kawowca, więc pochodzenie ma kawowe. Jednak metoda przygotowania i smak upodabniają ją do herbat owocowych. Dlatego często mówi się o niej jako o „herbacie z kawy”. To po prostu osobna kategoria napoju – owocowy napar z kawowca, który łączy świat kawy i herbaty w jednej filiżance. Jeśli nie przepadasz za smakiem tradycyjnej czarnej kawy, cascara może okazać się strzałem w dziesiątkę – ma łagodny, owocowy profil bez goryczy, a jednocześnie pochodzi z tej samej rośliny co kawa.
Jak parzyć cascarę? Sposoby przygotowania
Parzenie cascary przypomina parzenie herbaty – potrzebujesz jedynie suszu, gorącej wody i kilku minut cierpliwości. W zależności od pory roku i preferencji cascarę można przygotować na gorąco lub na zimno (w formie cold brew).
Cascara na gorąco
Aby przyrządzić rozgrzewający napar idealny na chłodniejsze dni, użyj proporcji około 5–8 gramów suszonej cascary na 200 ml wody.
- Umieść susz w zaparzaczu do herbaty (lub w French pressie czy Aeropressie – te urządzenia także świetnie się sprawdzają) i zalej gorącą wodą o temperaturze ok. 90–95°C.
- Parz przez 5–8 minut, następnie oddziel susz od naparu.
Tak przygotowana cascara będzie miała pełny, słodko-owocowy smak. Co ważne, jedną porcję cascary możesz zaparzyć dwukrotnie – za drugim razem napój będzie nieco delikatniejszy i mniej słodki, ale nadal smaczny. Do gorącego naparu warto dodać ulubione przyprawy korzenne dla wzbogacenia smaku – świetnie pasuje kawałek imbru, cynamon, kardamon, goździki czy skórka pomarańczy. Taki aromatyczny dodatek sprawi, że napój z cascary jeszcze bardziej rozgrzeje i zachwyci aromatem – mieszkańcy Jemenu od wieków serwują qishr właśnie z dodatkiem imbiru i cynamonu.
Cascara na zimno (cold brew)
W upalne dni cascara doskonale orzeźwia w formie zimnego napoju. Przygotowanie cascara cold brew jest równie łatwe, wymaga jedynie więcej czasu.
- Wsyp około 50–60 g cascary na 1 litr zimnej wody do naczynia z pokrywką (np. słoika).
- Wymieszaj, zakręć naczynie i wstaw je do lodówki na co najmniej 10–12 godzin (najlepiej na noc).
- Po tym czasie przelej napar przez sitko, aby oddzielić skórki kawowca.
Otrzymasz intensywny ekstrakt cascary na zimno, który zyskuje podawany z kostkami lodu. Napój jest naturalnie słodkawy i bardzo odświeżający – z powodzeniem zastąpi lemoniadę czy mrożoną herbatę w letnie popołudnie. Cold brew z cascary można także mieszać z tonikiem lub sokiem, tworząc ciekawe koktajle bezalkoholowe. Pro tip: przygotowany napar możesz przechowywać w lodówce do 2 dni, więc od razu warto zrobić większą porcję, aby cieszyć się nim przez dłuższy czas.
Zobacz też: Jak przygotować orzeźwiające Cold Brew w domu? – jeśli ciekawią Cię też inne sposoby na kawę na zimno, sprawdź nasz poradnik o klasycznym cold brew z ziaren. Dowiesz się, jak w domowych warunkach przyrządzić kawowy napój na zimno krok po kroku.
Koncentrat z cascary
Ciekawą alternatywą dla samodzielnego zaparzania suszu jest gotowy koncentrat. To nic innego jak esencjonalny syrop uzyskany z owoców kawowca, który wystarczy rozcieńczyć wodą – nie wymaga filtrowania ani czekania. Można go dodać do wody gazowanej z lodem, aby w kilka sekund otrzymać cascara tonic, albo wykorzystać jako bazę do drinków i lemoniad. Świetnie sprawdza się też do słodzenia herbaty lub wzbogacenia smaku kawy (np. espresso z odrobiną słodkiej cascary nabierze ciekawego, owocowego posmaku). Jedna butelka koncentratu wystarcza na przygotowanie wielu napojów – typowa proporcja to 1 część koncentratu na 9 części wody. To znakomite rozwiązanie dla tych, którzy chcą cieszyć się smakiem cascary przy minimalnym wysiłku. Jeśli masz ochotę wypróbować koncentrat, znajdziesz go w naszej ofercie jako: Koncentrat z Cascary.
Ile kofeiny ma cascara?
Skoro cascara pochodzi z tego samego owocu co ziarna kawy, naturalne jest pytanie o zawartość kofeiny. Okazuje się, że napar z cascary zawiera kofeinę, ale w dużo mniejszej ilości niż klasyczna kawa. Dokładna zawartość zależy od rodzaju kawowca i proporcji suszu, ale przyjmuje się, że w 1 litrze naparu z cascary znajduje się ok. 110 mg kofeiny. Dla porównania, 1 litr parzonej kawy może zawierać od ~300 do nawet 1500+ mg kofeiny (zależnie od metody parzenia i mocy ziaren), a espresso to około 50–80 mg kofeiny w zaledwie 25–30 ml. Oznacza to, że filiżanka (200 ml) cascary dostarcza średnio tylko 20–30 mg kofeiny, podczas gdy filiżanka mocnej kawy może mieć jej ~100 mg lub więcej. Cascara ma więc około 3–4 razy mniej kofeiny niż tradycyjna kawa, plasując się pod tym względem zbliżenie do herbaty.
Dzięki niższej zawartości kofeiny cascara działa łagodniej i nie powoduje tak silnego pobudzenia jak espresso czy drip. Napar z cascary można więc pić późnym popołudniem czy wieczorem bez obaw o bezsenność – wiele osób traktuje go jako alternatywę dla kawy, gdy chcą ograniczyć kofeinę. Oczywiście wciąż jest to napój lekko stymulujący – pijąc cascarę odczujesz przypływ energii, poprawę koncentracji i zmniejszenie senności, ale efekt ten będzie bardziej subtelny niż po filiżance kawy.
Warto przy tym pamiętać, że każdy organizm reaguje na kofeinę indywidualnie, a także że maksymalne zalecane dzienne spożycie kofeiny dla zdrowej osoby dorosłej to ok. 400 mg. Filiżanka cascary dostarcza tylko ułamek tej dawki, więc jest bezpiecznym wyborem dla większości ludzi. Jeśli pijesz wiele filiżanek kawy dziennie, spróbuj zastąpić jedną z nich cascarą – obniżysz nieco dzienną dawkę kofeiny, nie rezygnując z przyjemności picia aromatycznego napoju.
Więcej informacji o zawartości kofeiny w różnych napojach znajdziesz w naszym artykule: Ile kofeiny ma kawa?
Jakie właściwości ma cascara? Czy jest zdrowa?
Cascara to nie tylko ciekawy smak, ale i szereg korzyści zdrowotnych. Napar z suszonych owoców kawowca jest bogaty w substancje bioaktywne, przede wszystkim w przeciwutleniacze (antyoksydanty) z grupy polifenoli. Analizy wykazały, że cascara zawiera unikalną kombinację polifenoli o bardzo wysokiej aktywności antyoksydacyjnej. Przeciwutleniacze pomagają neutralizować nadmiar wolnych rodników w organizmie, dzięki czemu chronią komórki przed uszkodzeniami i mogą zmniejszać ryzyko wielu chorób cywilizacyjnych (np. chorób serca czy nowotworów).
Poza antyoksydantami napar z cascary dostarcza również witamin i minerałów obecnych w owocu kawowca (choć w mniejszych ilościach niż świeży owoc). Co ważne, cascara wykazuje także działanie prozdrowotne na układ pokarmowy. Tradycyjnie w krajach jej pochodzenia uchodzi za napój wspomagający trawienie. Rzeczywiście, obserwacje wskazują, że cascara może pobudzać wydzielanie soków trawiennych i pracę jelit, co ułatwia trawienie cięższych posiłków. Niektóre źródła podają, że napar z cascary przyspiesza regenerację błony śluzowej żołądka i jelit, dzięki czemu może łagodzić dolegliwości żołądkowe. Ponadto przypisuje się jej właściwości przeciwzapalne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe – chociaż potrzebne są dalsze badania, wstępne rezultaty są obiecujące.
Krótko mówiąc, cascara jest zdrowym napojem, który delikatnie pobudza (dzięki niewielkiej dawce kofeiny), a jednocześnie dostarcza antyoksydantów i może wspierać trawienie. Oczywiście, jak każdy produkt, cascary należy używać z umiarem i obserwować reakcję własnego organizmu. Niemniej jednak w porównaniu ze słodzonymi napojami gazowanymi czy sztucznie aromatyzowanymi herbatkami, naturalna cascara bez dodatku cukru będzie zdecydowanie korzystniejszym wyborem dla zdrowia. Można ją pić na co dzień zamiast kolejnej kawy czy czarnej herbaty – dla urozmaicenia diety i dodatkowej porcji przeciwutleniaczy.
Czy wiesz, że… Cascara bywa nazywana kawą dla biednych lub kawą dla wojska? Takie określenie funkcjonowało kiedyś w Boliwii, gdzie suszone łupiny kawowca pili głównie ci, którzy nie mogli pozwolić sobie na prawdziwą kawę. Dziś paradoksalnie ten uboczny produkt stał się kawowym rarytasem. To świetny przykład na to, jak zmieniają się trendy – coś, co dawniej uważano za gorszy zamiennik, teraz podbija serca smakoszy na całym świecie!
Gdzie kupić cascarę?
Jeszcze kilka lat temu zdobycie cascary w Polsce było wyzwaniem, ale obecnie jest to coraz łatwiejsze. Gdzie szukać cascary? Przede wszystkim w palarniach kaw specialty – wiele rzemieślniczych palarni (takich jak nasza JAVA Coffee Roasters) sprowadza wysokiej jakości cascarę z plantacji przy okazji importu ziaren. Cascarą zainteresowane są też kawiarnie specialty – bywa serwowana jako sezonowa ciekawostka w menu (np. w formie cascara tonic). W naszym sklepie JAVA Coffee znajdziesz Cascara Panama, czyli suszone owoce kawowca z renomowanej panamskiej plantacji, a także wspomniany Koncentrat z Cascary dla miłośników szybkich rozwiązań.
Decydując się na zakup, upewnij się, że pochodzenie cascary jest znane, a produkt jest świeży (dobrze wysuszony, ale nie stęchły). Najlepiej wybierać cascary od sprawdzonych dostawców, bo jakość owocu ma ogromny wpływ na smak naparu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o cascarę
Co to jest cascara?
Cascara to suszona skórka owoców kawowca (wiśni kawowych) wykorzystywana do przygotowania naparu. Powstaje jako produkt uboczny przy obróbce kawy – po wyjęciu ziaren kawy z owocu pozostaje łupina z miąższem, którą się suszy. Zaparzona cascara daje napój o owocowym smaku i delikatnej kofeinie, stanowiący połączenie cech kawy i herbaty. To sposób na wykorzystanie całego owocu kawowca – zamiast wyrzucać skórki, można z nich zrobić pyszny napar.
Czy cascara to kawa, czy herbata?
Chociaż cascara pochodzi z kawy (bo ze skórek owocu kawowca, a nie z liści herbaty), to smakiem i sposobem parzenia przypomina herbatę owocową. Nie zawiera zmielonych ziaren ani liści herbacianych – jest czymś pomiędzy. Dlatego często nazywa się ją herbatą z kawy. Najlepiej myśleć o cascarze po prostu jak o oddzielnym rodzaju napoju: kawowym „kompocie” z owoców, który pijemy podobnie jak herbatę.
Ile kofeiny ma cascara?
Zawartość kofeiny w cascarze jest niewielka – około 100–150 mg na litr naparu, w zależności od proporcji i czasu parzenia. Oznacza to, że filiżanka (200 ml) cascary zawiera tylko ~20–30 mg kofeiny. To znacznie mniej niż kawa: dla porównania filiżanka espresso (ok. 30 ml) ma ~60–80 mg kofeiny, a filiżanka 200 ml przelewowej kawy ~80–100 mg. Cascara działa więc łagodniej – pobudza, ale subtelnie. Dzięki temu wiele osób może pić ją nawet wieczorem lub jako alternatywę dla kolejnej kawy w ciągu dnia.
Jak parzyć cascarę?
Parzenie cascary jest bardzo proste. Należy zalać suszone owoce kawowca gorącą wodą (90–95°C) – przyjmujemy około 5–7 g suszu na 150–200 ml wody. Napar parzymy przez 5–8 minut, po czym odcedzamy skórki. Tak przygotowana cascara smakuje najsoczyściej. Można też parzyć cascarę w French pressie lub Aeropressie, zachowując podobne proporcje. Dla wersji cold brew wystarczy zalać susz zimną wodą i wstawić na noc do lodówki (np. 50–60 g na 1 litr, ~12 godzin). Jedną porcję cascary można zaparzyć dwukrotnie – drugi napar będzie słabszy, ale nadal przyjemny. Pamiętaj, że do cascary możesz dodać ulubione dodatki (imbir, cynamon, cytrusy), aby wzbogacić aromat.
Gdzie można kupić cascarę?
Cascara jest dostępna głównie w sklepach z kawą specialty i palarniach. Wiele palarni (w tym JAVA Coffee Roasters) oferuje suszoną cascarę pochodzącą z różnych plantacji – można ją kupić stacjonarnie lub online w paczkach na wagę (np. 200 g). Czasem cascarę znajdziesz też w herbaciarniach lub sklepach z ekologiczną żywnością. Warto wybierać cascarę od sprawdzonych dostawców, aby mieć pewność świeżości i jakości. Naszym zdaniem najlepiej kupić cascarę prosto z palarni kawy – zapewni to najwyższy aromat i wspomoże ideę zero-waste w kawowym świecie.
Sprawdź ofertę cascary w naszym sklepie JAVA Coffee i przekonaj się, jak łatwo możesz zdobyć ten niezwykły produkt. Smacznego eksperymentowania z cascarą!
